Waarom… willen we alles in hokjes stoppen?
Wat is er zo geruststellend aan… zeggen: “Dit is een straatfoto”… en dit niet?
In fotografie kan dat handig zijn.
Maar… het kan ons ook beperken.
Zonder dat we het doorhebben.
En vandaag wil ik het hebben over hokjes… labels… en waarom ze soms meer zeggen over onszelf… dan over onze foto’s.
We houden van orde.
Van duidelijkheid.
Van systemen die ons vertellen: dit hoort hier… en dat hoort daar.
In een wereld die soms chaotisch voelt, geeft dat houvast.
Zeker in fotografie: het is handig als we weten wat we bedoelen met “portret”… “landschap”… of “straatfotografie”.
Het maakt praten over ons werk makkelijker.
Maar… zodra we te veel in genres en regels gaan denken… raken we soms het belangrijkste kwijt:
het verhaal,
de emotie,
de intentie achter de foto.
Ik denk dat we hokjes soms ook gebruiken… als een soort zelfbescherming.
Een manier om ons werk te ‘verklaren’… of zelfs te verdedigen.
Als een foto niet helemaal geworden is zoals we wilden, is het verleidelijk om te zeggen:
“Ja, maar het is eigenlijk… een experimentele straatfoto.”
Of:
“Het is geen landschapsfoto hoor… want er staat een gebouw in.”
We maken er dan een kader omheen… zodat anderen het beter begrijpen.
En zodat we onszelf ook een beetje indekken.
En daar zit meteen een gevaar: framing.
Zodra je een foto een bepaald label geeft… zet je de kijker in een context die bepaalt hoe ze hem ervaren.
Noem je het “documentair”, dan voelt het als waarheid.
Noem je het “fine art”, dan verwachten mensen schoonheid of emotie.
Het label… bepaalt de bril waardoor ze kijken.
En dat kan net zo beperkend zijn… als hokjesdenken zelf.
En dan… mijn eigen worsteling.
Op YouTube moet ik voor elke video kiezen:
Is dit straatfotografie?
Of stadsfotografie zonder mensen?
Mensen klikken vooral als ze meteen weten wat ze krijgen.
Van het ene genre houden ze… en dan klikken ze.
Van het andere niet.
Dus ja… ik moet me ook een beetje schikken naar die hokjes.
Ik ben geen influencer met tienduizenden volgers…
die gewoon wat dan ook kan posten, en tóch bekeken wordt.
Als ik dat wél was… kon ik misschien gewoon een video uploaden met alleen een foto van mijn koffie…
en zou er nog steeds gekeken worden.
En toch… er is iets in mij dat blijft verlangen naar het openbreken van die dozen.
Misschien moeten we hokjes niet altijd zien als muren…
maar als dozen waaruit ballonnen opstijgen.
Ballonnen met ideeën.
Stijlen.
Experimenten.
Soms zweven ze even boven het hokje…
en soms… vliegen ze helemaal weg.
Fotografie leeft niet alleen binnen genres.
Ze leeft in de ruimte ertussen.
In twijfel… in vrijheid… in het loslaten van labels.
Want uiteindelijk… is een foto mooi als hij je raakt.
Of dat nu in zwart-wit is, in kleur, als portret of op straat.
Dank je wel voor het luisteren naar De Onzichtbare Foto.
Heb jij ook het gevoel dat hokjes je beperken?
Laat het me weten in de reacties.
En… als je geen aflevering wilt missen over fotografie die je raakt… abonneer je dan.
Tot de volgende keer.